Akciğer ve Böbrek Kanserini Tetikleyen Gizli Bileşik Nitrat


Ülkemizde çevresel ve iklimsel değişikliklere bağlı olarak yeraltı kaynakları, nehir, deniz, toprak ve havanın kirliliğinin artması ile kimyasal ve bakteriyolojik etmenlerin de bu ortamlarda yüksek oranda bulunması sağlığı tehdit edici bir boyutta çevresel olumsuzluklarında doğal bir süreçte çıkmasına neden olmuştur. Dünya’da Kazakistan başta olmak üzere atom enerjisi üretimi yapılan Japonya, Rusya, İran ve Güney Amerika’da içme sularında nitrat miktarının çok yüksek dozajlarda bulunması, bu su ile yetiştirilen taze sebze ve meyvelerden alınan toksik bileşenler sonucu özellikle akciğer, özefagus ve böbrek kanseri sıklıklarının arttığı bölgeler olarak bildirilmektedir.

Nitrit ve nitratı sıklıkla şarküteri ürünlerinin raf ömrünü arttırmak için kullanıldığını biliyoruz. Ancak sebzelerden ıspanak başta olmak üzere birçok sebzede ve doğal kaynaklardan içme sularında da bulunduğunu hatırlatmalıyım. Çünkü nitrat sebzelerin yetiştirilmesi sırasında bulunan gübrelerde bulunmakta dolayısıyla yiyecek ve suya da buradan geçmektedir. Nitrit ve nitratı vücudumuza aldığımızda organizma reaktif bir ürün olan nitros bileşiklerine dönüşmekte ve kanser etkili bir form oluşturmaktadır. Araştırmacılar Nitrozamin denilen bu uçucu bileşikler vücudumuzda karaciğer tarafından etkisiz hale getirilse de yutak, akciğer ve böbrekte maalesef aktivasyonunun fazlasıyla arttığını bulan araştırmacılar kanser hücrelerinin oluşması için ciddi risk teşkil ettiğini kabul etmektedirler.

Kazakistan’da yapılan sağlık taramaları açıkçası genetik temeller dışında özellikle bu toksik öğelerin 1974’den 2010 yılına kadar laboratuar bulguları ile desteklenerek akciğer kanserinde önemli rol oynayacak bir etkileşim gösterdiğini belirtmiştir. Rusya’da radyoaktif sızıntı ve nitrozamin oluşturan öğelerin rüzgar ve yağmur ile etrafa yayılması ile tüketilen çay, sebzeler ve bu suları tüketen hayvansal ürünlerde yüksek miktarda nitrit içermesi ile yıllar boyunca kanser vakalarında artışa etki ettiğini gösteren ulusal raporlarda yayınlanmıştır.

Bu tip kanserlerden korunmak için endüstriyel atıkların bulunduğu şehirlerde kesinlikle açıkta su içilmemeli ve şişelenmiş güvenilir marka su tüketilmelidir. Kanserden korunmak için sebzeler ve meyveler bol sirkeli suda en az 20 dakika bekletilmeli bol suda durulanmalıdır. Pişirme yöntemi olarak ne hayvansal ürünler ne de sebzeler kızartılmamalı, şarküteri ürünleri yenilmemeli ve de bu kanser bileşiklerinin vücutta toksik etkilerini azaltmak için sarımsak, zerdeçal, soğan ve limonu da bolca tüketmek gerekmektedir.